Hemoglobin, alyuvarlara kırmızı rengini veren hematin ile globinin bileÅŸiminden oluÅŸan bir proteindir. Hemoglobin, hücrelerden aldığı kartondicksidi de akciÄŸerlere iletir. He­moglobinin yapısında demir de vardır. Bu nedenle demir eksikliÄŸinde kansızlık mey dana gelmektedir. Normalde kanda 14-18 gr/100 mi. hemoglobin bulunur. Ä°drarda hemoglobin normal olarak yoktur. Bazı has talıklarda, yanıklarda, soÄŸukta idrarda gö rüldüğünde hemoglobinüri söz konusudur. Hemoglobin miktarını ölçmek için çeÅŸitli yöntemler geliÅŸtirilmiÅŸtir. Kırmızı kan hücrelerindeki hemoglobin yüzdesi ve kanda ki hemoglobin miktarı kanın bileÅŸiminin normal olup olmadığını anlamak için ölçü lür. Normalden az bulunması kansızlığın çeÅŸitli türlerini belirler. Sarılık hastalığın da kırmızı hücrelerin yıkıma uÄŸraması söz konusudur. Ä°drarda hemoglobinin parça lanma ürünlerinden bilirubinin bulunması teÅŸhise yardımcı olur.
Ayrıca hemoglobinin yapısındaki bozukluk lar, yani anormal hemoglobinlerin varlığı doğuştan bazı kan hastalıklarına (Talase-mi, orak hücreli anemi) neden olmaktadır. Sonradan meydana gelen hemoglobin bo zukluklarında ise porfirin denilen bir mad de idrarla bol miktarda atılır ki, bu duru ma porfirinüri denir. Kurşun zehirlenmesi, kanser, Hodgkin hastalığı, sistemik infek-siyonlar, malarya, ilerlemiş karaciğer has talığı, pernisiyöz anemi ye hemolitik anemi gibi durumlarda porfirinüri görülür.
Hemoglobinin yapı elemanı olan porfirinin doğuştan bir hastalık olarak idrarda görülmesi ise porfiria denen hastalığı mey dana getirir. Bu hastalıkta kclik tarzında zaman zaman gelen karın ağrıları ve bazı sinir bozuklukları vb. gibi belirtiler vardır. Krizler sebepsiz başlayabileceği gibi bazı ilaçlar da (Barbituratlar, östrojenler, ergo bileşikleri ve sulfonarnidler) krizlere neden olabilir.